wstrząs

 

Nie wiem dlaczego tego dnia wysunął się pas, choć nigdy w czasie upału się nie wysuwa. Taki defekt. Mechanik nic nie umiał z tym zrobić.

I dlaczego ten pas w ogóle zapięłam, skoro na tej trasie go nie zapinam.

Nie wiem też kiedy i dlaczego przypomniałam Ali, by też się zapięła.

Ludzie nazywają to przypadkiem, ja nazywam to Opatrznością.

Nie wiem dlaczego to auto przede mną jechało tak dziwnie. Coś mnie tknęło, by nie ufać za bardzo, ale przecież się spieszyłam. Był już prawie wieczór, wciąż opływający strugami upału, a córka potrzebowała polnych kwiatów do ołtarza na Boże Ciało. Koniecznie polnych, bo ołtarz prosty, harcerski, nie pasują do niego arystokratyczne róże ani nadęte piwonie z ogrodu. Byłam zmęczona. Niespełna godzinę wcześniej wróciłam z całodniowej wycieczki z moją klasą.

Dlatego postanowiłam wyprzedzać dziwnie wahający się przede mną samochód. Kierunkowskaz i przyspieszenie. Wtedy bez sygnału, zajechał mi drogę. Ułamki sekundy. Szybki skręt kierownicą, uderzenie, szarpnięcie i nagła nieruchomość wszystkiego.

Nie wiem dlaczego nic nam się nie stało. Nawet jednego draśnięcia, tylko drżenie całego ciała z przerażenia i szoku.

Sprawca wypadku przyznał się do błędu, zapytał przerażony czy wezwę policję.

– Nie – odpowiedziałam automatycznie.

Ucieszył się, zaproponował odszkodowanie. Zadzwoniłam po męża, choć dłonie mi tak drżały, że z trudem odblokowałam komórkę. Przyjechał i załatwił wszystko, a ja wróciłam do domu. Powoli, rozbitym autem, a sama – bardziej w jednym kawałku niż kilka chwil przed wypadkiem.

Czasem się rozpadam. Ze zmęczenia, stresu i czegoś jeszcze, co trudno nawet nazwać.

I nagle zdarza się takie coś jak ten wypadek, który wstrząsa wszystkim i to wszystko wraca na właściwe miejsca. Jak w tej dziecięcej zabawce temperówce, gdzie pod przeźroczystą kopułką były otworki i małe kuleczki. Tylko odpowiedni wstrząs umieszczał kulki na właściwych miejscach.

Wszystkie sensy się odnajdują, wiadomo już co, jak, po co, kiedy i dlaczego.

 

A najbardziej wiadomo, że nie jesteś sam z tym wszystkim, co nazywa się istnieniem.

 

Ludzie nazywają to przypadkiem, ja nazywam to inaczej:)

 

znalezisko

 

Rzadko kupujemy wędlinę w sklepie, ale w związku z faktem, że nasza, swojska się skończyła ( dla zainteresowanych animalsów – tak, ze świnki z uboju prawie rytualnego:), Miś kupił kawałek mielonki na kanapki.

A w kupczej mielonce, jak to w mielonce znaleźć można cuda:)

Zaaferowana Laurka przybiega z kanapką w jednej, a czymś tam – w drugiej rączce. Piąstkę rozluźnia, prezentuje tajemnicze, wyplute wcześniej coś i obwieszcza:

– W mielonce był taki mały kościotrupek.

 

Raczej kawałek kościotrupka sądząc po rozmiarze:)

 


środek

 

Rozgardiasz porannego pokoju.

Pęk polnych kwiatów wetknięty byle jak do wazonu- żniwo moje i Dusia przywiezione z wieczornej rowerowej eskapady, przekrzywiony różowy obrus na stoliku, sterta książeczek wczoraj czytana na dobranoc Laurce. Pod ścianą pękaty kuferek, z którego wyglądają kolejne tytuły dziecięcych lektur.

I jeszcze walizka z rozwartą paszczą i kilka innych tobołków u drzwi balkonu – świadkowie tego, że Nusia wróciła z tygodniowej zielonej szkoły. Gra na parapecie, kluczyki męża, który dziś wyjechał po nowe auto dla żony, koce na podłodze ratowane o piątej rano przed nawałnicą burzy.

A obok mnie kawa niedopita, malutki różaniec już odmówiony i tomik wierszy z rozpostartymi skrzydłami.

Siedzę jeszcze pod kołdrą i ogarniam wzrokiem cały ten pozorny bałagan. Nic tu nie jest na miejscu, a jednak… wszystko jest jak trzeba. Każda rzecz śpiewa o tym jak życie się tu pięknie i intensywnie toczy.

Czytam mojego mistrza:

 

dzień jest jak życie – pisze

na początku i na końcu

zawsze wiadomo o co chodzi

 

Tylko środek bardziej chaotyczny i z poukrywanymi sensami – dopowiadam sobie w duchu.

 

Rano i wieczorem wiem wszystko, jestem pewna celowości wszystkiego, co jest. Wiem, że nawet chaos jest po coś. Wszystko jest jasne i proste jak linia horyzontu zza której wychodzi słońce i za którą znika.

Koło południa zdarza mi się miotać i pozwalać miotać sobą wątpliwościom. Boję się, że nie ze wszystkim zdążę, że umknie mi coś istotnego i nie do odrobienia, że czau będzie za mało.

Jestem w środku mego życia. Chyba.

Muszę zaakceptować środka nieoczywistość. Wieczorem znów wszystko się wyciszy i wyjaśni.

 

 

 

 

 

 

 

 

ciepłe spędzanie czasu

 

Ciepło.

Gdy tylko mamy czas, spędzamy go na działce.

Zauważyliście? – czas spędza się jakby było to stado owiec sprowadzanych z gór. Białe obłoki spędzane przez juhasów. Cudny jest ten nasz język. Magiczny. Pełen świeżych jak majowa trawa skojarzeń.

Ale to była dygresja, tymczasem czeka kilka historyjek z ostatnich dni.

 

Pomiędzy dwiema brzozami jest zawieszona huśtawka. Na bardzo długich sznurach. Wprawiona w ruch umiejętnie, taktownie i długo daje złudzenie fruwania w przestworzach. Nie mnie, bo nie lubię akurat takich zaburzeń błędnika, ale Laurce daje złudzeń wiele.

I oto tatuś huśta ją, a jeden z wymachów jest tak zamaszysty, że dziecię – na poły przerażone i zachwycone wykrzykuje:

– Oj! Mało nie dostałam ZAPAŁU!!!

 

Siedzę na tarasiku. Zajęta tylko i wyłącznie byciem. Nagle zza budynku wybiega kolorowy kształt.

– Chodź mamo, chodź! – krzyczy zaaferowana córka.

– Po co? – pytam wyrwana z ciszy.

– Pokażę ci niespodziankę.

Nie chce mi się za skarby świata ruszać z tego miejsca, ale i tak nikt mi żadnych skarbów nie oferuje, więc … wkładam kroksy i idę.

– Zobacz – tajemniczo mówi Laurka i wskazuje na trampolinę – Ślady naszych niewidzialnych stóp:)

– Acha. – potwierdzam z tym samym inteligentnym zachwytem, z jakim podziwiano szaty cesarza, który był nagi.

Tylko dzieci widzą niewidzialne ślady. My potrafimy przeoczyć nawet te najbardziej widoczne:)

 

Udało się nam znaleźć osiem truskawek na naszym zagonku. Laurka jako najsprawiedliwszy wśród narodów rozdziela plon na całą rodzinkę.

– Jedna dla taty, druga dla mamy, trzecia dla mnie… – wylicza, odkładając owoce na stolik.

– Ja nie chcę. – zgłasza natychmiastową rezygnację tato.

– Ufff! – z ulgą wzdycha córeczka i szybko ładuje truskawkę do buzi:)

 

Ubieram rankiem najmłodszą córeczkę, a ona na to:

– Jak to dobrze jest mieć taką pracowitą mamusię:)

– I tatusia, prawda? – dorzucam.

– I pracowitego tatusia, który jeździ na działkę i majstruje – rozwija myśl pociecha.

 

 

Jak to dobrze mieć takie dzieci. To naprawdę błogosławieństwo. Od dzieci robi się ciepło w sercu i w tym cieple można spędzać czas jak baranki z hal.

 

 

istota drzewa

 

Mamy na działce paulownie puszyste, zwane inaczej cesarskimi drzewkami szczęścia.

Było ich więcej, ale przetrwały tylko trzy. Wszystkie wyhodowane z ziarenek, w tym samym czasie, ziemi i okolicznościach, podlewane ta samą ręką ( mojej teściowej, którą poprosiłam o wyhodowanie roślin).

Potem trafiły na działkę w miejsce zwane przez nas inkubatorem – zaciszne, żyzne, osłonięte przed wiatrem i zbyt ostrymi promieniami słońca.

Gdy podrosły, dwie sadzonki przeniosłam na docelowe kwatery – od frontu budynku. W wyobraźni już widziałam jak za lat kilka z okien będzie można podziwiać duże kielichy kwiatów, a piękny aromat zaplącze się w firanki przyszłego domu. Jedna sadzonka została w inkubatorze, bo miała być prezentem dla kogoś, kto również ma działkę.

Po jednym sezonie okazało się jednak, że drzewko tak wybujało, że żadną miarą nie da się go ofiarować nikomu, nie narażając go na śmierć. Przeprowadzka gdziekolwiek nie wchodziła w grę, więc zostało, coraz głębiej puszczając korzenie w żyzną glebę i wybijając pędy wysoko w przestworza.

Dziś jest drzewkiem dwukrotnie przewyższającym mnie samą, a tymczasem jego dwaj bracia – posadzeni na ubogiej glebie, narażeni na skwar i silne wiatry – mogliby by być nazwani co najwyżej krzewami.

Co roku trzy drzewa owijam na zimę. To najwyższe tylko tyle ile zdołam, malców opatulam szczelniej. Co roku drżę z obawy czy przetrwają i co roku wraz z wiosną odżywają na pędach pąki i moja nadzieja.

Kilka dni temu – siedząc na swoim zielonym leżaku – zauważyłam ptaka, który wylądował na gałęzi małego drzewka. Był pewny i spokojny jakby nie siedział pół metra nad ziemią, a wysoko w koronie olbrzymiego dębu.

„Wyglądasz jak krzew, mały i kruchy, – pomyślałam – ale ptak na gałęzi rozpoznał w tobie drzewo. Podobnie jak kobieta budzi się kobietą pod pierwszym czułym gestem mężczyzny, a mężczyzna – mężczyzną przy kobiecie, która mu zaufa.”

 

Nie jest ważne jak jesteśmy maleńcy, jak trudno nam było wzrastać, jak obeszło się z nami życie, nie są ważne wichury, które łamały nam gałęzie, susze, które spalały nas na popiół i zimno, które ścinało krew w żyłach. W samym środku jesteśmy tym, kim jesteśmy. I nic tego nie zmieni.

Nawet gdyby nigdy nie pojawił się ptak, który rozpozna w nas drzewo.

 

w świetle ciemności

 

 

Dlaczego zapadają ciemności?

Jakiś czas temu wysłuchałam czegoś, co na długo zostało jako obraz w mojej głowie. Obraz tym bardziej sugestywny, że dotyczy sceny i teatru, a ja znów bawię się z moimi kolegami z pracy w teatr.

Zapach desek sceny, mięsistość kotar, półmrok kulisów, niezrozumiałość ciężkiej maszynerii nad głową, drabinki donikąd, dekoracje na żyłce, prowizoryczność rekwizytów, iluzoryczność scenografii udającej prawdziwy pokój, zaprzężenie woła wyobraźni, by dośpiewała brakujące elementy, nieudolność mikrofonów, oślepiający blask reflektorów, widownia, której nie widać, bo w kłującym świetle jest czarną dziurą. Wszystko to mój obraz w głowie utrwala, koloryzuje, tłumaczy.

Dlaczego zapada ciemność? Dlaczego czasem musi zapadać?

Żebyśmy zeszli ze sceny, żebyśmy przestali udawać i wierzyć, że życie, jakie prowadzimy jest prawdziwe. Bo można w to uwierzyć dobrze grając. Wół wyobraźni jest silny. Ostatnio słyszałam Krystynę Jandę; mówiła, że, gdy gra, świat poza sceną znika, a budzą ją dopiero oklaski po skończonej sztuce.

Sztuczne kwiaty w ręku wydają się prawdziwe, styropianowy księżyc zaczyna świecić, szum z taśmy wydaje się lasem, sztuczna broda naturalnym zarostem, namalowany farbą widok kusi by weń wkroczyć, seks wydaje się miłością, pieniądze – szczęściem, willa – szczytem marzeń, rodzina – ciężarem, praca – spełnieniem, papieros – lekarstwem na nerwy, telewizor – zapomnieniem, kumple – przyjaciółmi, ja – bogiem, Bóg – nikim.

A na widowni siedzi On. Aktor nie widzi Go i nie słyszy. Światła i dźwięki sceny są zbyt mocne, zbyt przekonywujące, by szukać czegoś innego, kogoś poza.

On siedzi i patrzy jak odbijamy się od kartonowych dekoracji, kroimy styropianowy chleb bez nadziei na zaspokojenie, wąchamy sztuczne róże, opalamy się w promieniach słońca z aluminiowej folii, udajemy, że kogoś kochamy, przeliczamy własną wartość na banknoty, odgrywamy role, ukrywamy się za wygodnymi maskami i nie wiemy, że za ciemną kotarą są drzwi, a za nimi prawdziwy świat. Prawdziwe słońce i woda, prawdziwy wiatr, rosa, zapach, szelesty…

Nic nie pomogą Jego krzyki, nie widzimy Jego gestów, a On nie chce być tylko widzem. Jego dramat to pomóc nam znaleźć wyjście z teatru. Ale tak, by nie naruszyć kruchego kryształu wolnej woli.

W końcu zauważa jedną możliwość.

Gasi światło na scenie naszego życia, licząc na to, że szukając w ciemności, po omacku odsłonimy kotarę i znajdziemy klamkę drzwi prowadzących do prawdziwego świata.

Tak, poobijamy się po drodze, może skręcimy kostkę, rozbijemy głowę, ale jest szansa, że – choć kalecy – wyjdziemy.

Dlatego czasem czujemy jak mrok ogarnia wszystko, co znamy. Jakby zgasły wszystkie światła.

Nie wiemy tylko, że mrok jest zaproszeniem, szansą, wołaniem, pomocą, byśmy odnaleźli siebie.

 

 

Dlaczego zapada zmrok? Bo w świetle ciemności wiele spraw się wyjaśnia.

I to jest jedno z najbardziej paradoksalnych i najprawdziwszych zdań, jakie napisałam.

 

 

 

Ps. Obraz teatru, Boga i ciemności jako paraleli naszego życia i przebudzenia znajdziecie w którejś z katechez ks. Pawlukiewicza na You tube. Nie pamiętam której. On to opowiada piękniej niż ja. Poszukajcie.

 

 

 

 

 

rozrywki

 

– Proszę pani, a gra pani w jakieś gry komputerowe? – pyta jeden z moich młodszych i bardziej skręconych uczniów.

– Nie. – odpowiadam bezwstydnie.

– W żadne?

– W żadne.

Niepomierne zdumienie maluje się na twarzy chłopca.

– To jakie pani ma rozrywki?- pyta prawie ze współczuciem.

– Czytam książki, sieję kwiatki, sadzę rośliny, piszę – wyliczam.

– Pisanie to nie jest rozrywka. – prostuje zgorszony.

– Dla mnie jest.

– No, ale z takich bardziej hucznych zabaw – nie daje za wygraną dziecię.

– Z hucznych to byłam ostatnio na weselu i bawię się w teatr.

– No tak, widziałem panią. Grała pani Francuza.

– Żyda – poprawiam rozbawiona.

 

Jak różnie pojmujemy różne rzeczy:)

 

umieranie miejsc i rzeczy

 

Gdy jadę do pracy, na końcu mojej ulicy, mijam pewien drewniany domek. Nawet w tak małym mieście jak moje, wygląda jak łupinka orzecha. Domyślam się w jego wnętrzu najwyżej jednego pokoju i jakiejś kuchenki, na pewno z piecem kaflowym i przenikliwym zimnem w czasie mroźnych nocy. Kiedyś, tuż po ślubie, mieszkaliśmy w podobnym domu, więc domyślam się wszystkiego na pograniczu pewności.

Jest jednak coś, czego przypuszczać nie muszę. A przynajmniej nie musiałam. Wiem, że mieszka w nim para drobnych staruszków. Oboje siwi jak gołębie, pochyleni ku ziemi, zajęci pracą w swoim ogrodzie, który wielokrotnie jest większy od chatki. Zawsze mój wzrok napotykał ich tak. Od wczesnej wiosny do późnej jesieni. On okopywał poletko kartofli, ona -zajmowała się kwiatami.

Fale kolorów przelewały się po ich ogrodzie jak barwy na obrazach impresjonistów. Wszystko tętniło życiem, wypielęgnowane pracowitymi rękoma dwojga ludzi. Tulipany, orliki, floksy, drobniutkie bratki, prymule… Czego tam nie ma.

Także tego roku wszystko wybuchło w ogrodzie. Znów z podziwem patrzyłam na cały ten cud. Wszystko wydawało się takie jak zawsze.

Aż do wczoraj.

Wczoraj dostrzegłam coś, co mnie zaniepokoiło. Jeden szczegół. Dysonans sterczącego pomiędzy kwiatami dmuchawca.

Mlecz? Staruszka nigdy nie pozwoliłaby mu rosnąć w ogrodzie.

Następnym razem zwolniłam bieg auta i przyjrzałam się uważniej.

– Boże – pomyślałam – któreś z nim umarło. Jedno, albo oboje.

Ogród – wciąż piękny – nie był już tym samym ogrodem. Pomiędzy kobierce kwiatów wdarły się rośliny, które nigdy tu nie rosły. Z kątów coraz odważniej wychylały się pokrzywy. Poletko ziemniaków jakby znikło.

Wtedy uprzytomniłam sobie, że w tym roku nie widziałam staruszków ani razu.

 

Nieobecność człowieka i jego troski jest raną dla ziemi. Dla przestrzeni, którą zamieszkiwał.

Śmierć człowieka sprawia, że wraz z nim umiera kilka miejsc. Umiera fotel , w którym siadywał. Umiera miejsce w kościele, gdzie stał. Umiera ogród, który pielęgnował. Szpitalne łóżka umierają po wielokroć. Umierają stoły, biblioteczki wypełnione czyimiś ulubionymi lekturami. Umierają pokoje, całe domy, pelargonie w doniczkach. Umierają ulubione kubki na herbatę, druty do robótek, kapcie, klasery ze znaczkami.

Po moim tacie umarła ze smutku jego skórzana torba do pracy, małe pomieszczenie w piwnicy, które nazywaliśmy jego „gabinetkiem”, umarł jego rower, garnitur, kilka flanelowych koszul, krzyżówki, jego półka z papierami, karton papierosów.

Czasem – jeśli znajdzie się ktoś – niektóre miejsca i rzeczy można wskrzesić. I trwają znów, choć już zupełnie inne.

Nusia wskrzesza kalki dziadka, odrysowując obrazki z książek. Zawsze, gdy ją tak widzę, widzę jego.

Ostatnio przymierzyłam jego kapelusz. Pasuje mi. Uśmiechnęłam się do lustra. Może będę go nosić jesienią.

 

Może znajdzie się też ktoś, kto przywróci życie temu ogrodowi u wylotu mojej ulicy.

 

 

 

mocarze codzienności

 

 

 

Wszystko jest opowieścią.

Także ten sobotni poranek, gdy siadam przy stole córki z różańcem w dłoni. Stół jest biały a różaniec z drewnianych koralików.

Modlę się i patrzę przez zasnute pajęczynami światła okno. W dal, za staw, za rzekę, gdzie pomiędzy szpalerami kwitnących drzew i zielonymi połaciami trawy przetkanej deseniem mleczów czernieją smugi rozoranej ziemi. Dwie lub trzy czarne rysy na twarzy pejzażu za oknem.

Zdrowaś Maryjo, Zdrowaś Maryjo… przesypują mi się koraliki w szorstkich od zmywania podłóg dłoniach. Za Anettkę, za Martę, za cały świat, za moje dzieci, za te, które uczę…

Nagle dostrzegam, że nie jestem sama. Jakiś ciemny kształt pomiędzy bruzdami ziemi porusza się w rytmie Zdrowasiek. Z mozołem macha motyką. Nie wiem nawet czy mężczyzna czy kobieta.


I nagle dobra myśl przeszywa moją głowę. Tak jakby jeden z promieni słonecznych przebił się przez barierę szyb.

W tej jednej chwili zaczynam rozumieć jak wszyscy podtrzymujemy ten świat w posadach. Jak sypią się jasne ziarna wyszeptanych modlitw, dobrych słów razem z kroplami potu, łez i codziennego znoju.

Nie zginie nasz świat póki są zmęczone matki, które zrywają się w nocy do swoich dzieci, póki są ojcowie, którzy zmęczeni po pracy, na ostatnim oddechu przybiegają na pierwszy występ swego dziecka, póki jak plenne winogrona zwisają różańce u kościstych rąk staruszek, póki oracze sieją, póki ogrodnicy pielą, póki szepczemy sobie słowa miłości, póki ktoś zmywa talerze, póki ktoś inny ściera schody…

Podtrzymujemy ten świat w posadach. Nie ci wielcy swoimi wielkimi forami, przemówieniami, inicjatywami i apelami pełnymi pustych frazesów.


My go dźwigamy. Zwyczajni ludzie. Drobnymi gestami codzienności.

 

Do ciemnej postaci podchodzi wolno druga i pochyla się nad ziemią. Teraz pracują razem.